تاریخ موسیقی ایران
قدیمی ترین سازهای موسیقی جهان در حفریات خرابه های اور واقع در بین النهرین کشف شده است این سازهای مربوط به مربوط به قوم سومر بوده که سه هزار سال قبل میلاد در این ناحیه حکومت داشتند
موسیقی ایران
شامل دستگاهها نغمه ها و آوازها از هزاران سال قبل از میلاد مسیح تا به امروز سینه به سینه در متن مردم ایران جریان داشته است، از موسیقیدانها یا به عبارتی نوازندگان موسیقی در ایران باستان می توان به باربد و نکیسا اشاره کرد
ردیف:موسیقی امروز ایران از دوره آقا علی اکبر فراهانی نوازنده فراهانی نوازنده تار دوره ی ناصر الدین شاه باقی مانده است که توسط اقا غلامحسین برادر آقا علی اکبر به دو پسر علی اکبر خان به نامهای میرزا حسین قلی و میرزا عبدالله آموخته شد و آنجه از موسیقی ملی ایران امروزه در دست است بداهه نوازی این دو استاد که به نام ردیف موسیقی نامیده می شود
ردیف در واقع مجموعه ای از مثالهای ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژه رپرتوار در موسیقی غربی یکسان شمرده می شود گرد آوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اواخر سلسله قاجار آغاز شده است
یعنی در اوایل دوره ی قاجار سیستم مقامی موسیقی یرانی تبدیل به سیستم ردیفی شد و جای مقامهای چند چند گانه را هفت دستگاه و پنج آواز گرفت
ردیف در واقع مجموعه ای از مثالهای ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژه رپرتوار در موسیقی غربی یکسان شمرده می شود گردآوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اواخر زندیه و اوایل سلسله قاجار آغاز شده است.
دستگاه هر دستگاه موسقی ایرانی توالی ای از پرده های مختلف موسیقی ایرانی است که انتخاب آن توالی حس و شور خاصی را به شنونده انتقال می دهد هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه موسیقی تشکیل شده است و معمولا بدین شیوه ارائه می شود که از درآمد دستگاه آغاز می کنند به گوشه اوج یا مخالف دستگاه در میانه ارائه کار می رسند، سپس با فرود به گوشه های پایانی و ارائه تصنیف و سپس رنگی اجرای خود را به پایان می رسانند موسیقی سنتی ایران شامل هفت دستگاه و پنچ آواز است
هفت دستگاه ردیف موسیقی شور، سه گاه، دستگاه چهار گاه، دستگاه همایون دستگاه ماهور دستگاه نوا ، دستگاه راست پنج گاه
آواز معمولاً قسمتی از دستگاه مورد نظر است است که می توان آن را دستگاه فرعی نامید آوازهای متعلق به دستگاه موسیقی ایرانی پنج تا هستند و عبارتند از
آواز ابوالعطا
آواز بیات ترک (بیات زند)
آواز افشاری
آواز دشتی
که هر چهار تا متعلق به دستگاه شور هستند و نیز آواز بیات اصفهان که متعلق به دستگاه همایون است
مقام
مجموعه اصوات پی در پی یک دستگاه را با فواصل بین آنها مقام می گویند، مفهوم مقام عمدتا حاکی از توالی های ویژه ای از اصوات در ارتباط با لحن با ملودی بوده است
دوازده مقام موسیقی ایران *حسینی*عشاق*نوا*بوسلیک*عراق *نوا*بوسلیک*عراق*اصفهان*حجاز*راست*بزرگ*کوچک* رهاوی* زنگوله*مقام راست
پایه تمام مقامات به شمار می آید و بم ترین صداها محسوب می شوند در بعضی منابع مقام زیر افکند به جای مقام کوچک آمده است