اومانیسم 

به عرف عام هر جریانی است که ارزش و اعتبار را به انسان می دهد اما در عرف خاص جریانی است که در آغاز دوره رنسانس در غرب پیدا شد 

نفی قرون وسطی که تحت سیطره کلیسا بود به آدمی بهایی نمی دهد علاقه به زبان و تمدن کهن به ویژه فرهنگ یونان بزرگ داشت انسان و ستایش عقل از مختصات مهم تفکر اومانیستی است، اومانیسم به طور کلی دید بشر را از زندگی اخروی متوجه زندگی دینوی کرد مرکز اصلی اومانیسم شهر توسکانا در ایتالیا بود که در آنجا نسخ قدیم در کلیساها فراوان بود 

اومانیسم در ایتالیا آغاز شد ولی در فرانسه به اوج رسید 

رنسانس 

دوره نوزایی از سال 1453 میلادی که سال سقوط قسطنطنیه است شروع می شود عوامل موثر در پیدایش رنسانس در ادبیات را ترجمه آثار یونانی مخصوصاً آثار ارسطو به ویژه فن شعر او و نیز توسعه صنعت چاپ می دانند

از ویژگی های عصر رنسانس *آزادی اندیشه*فرد گرایی*رشد ذوق زیبایی * و بیان اومانیستی را می توان نام برد 

از نویسندگان دوره رنسانس:*دانته*پترارک*بوکاچیو*و ماکیاولی با داستان معروف شهریار در ایتالیا لوپه ده و گا و سروانتس در اسپانیا رابله در فقراسنه توماس مور ادموند اسپنسر شکسپیر و فرانسیس بیکن در انگلستان